Национални Шуми

Производи и услуги

Други шумски производи

Зголемувањето на јавната свест за значењето на шумите и нивната економска, социјална и еколошка улога во секојдневниот живот на граѓаните налагаат поголема одговорност во управувањето со шумите како природен ресурс, со посебен акцент на нивната заштита и контрола на користењето на сите производи кои се користат денес, било тоа да се дрва за огрев, техничко дрво за дрвна индустрија, градежништво, но и други шумски производи кои прeставуваат значаен приход за руралното население.

Во однос на потребата на пазарна валоризација на сите шумски ресурси и за целосно искористување на сите можности кои ги дава шумата, особено во поглед на искористувањето на другите шумски производи, се наметнува потребата од производство и собирање на лековити и ароматични растенија, со што шумите и шумските подрачја би биле поквалитетно вреднувани. Од продажба на други шумски производи и од дозволи се остварува приход во вкупното работење на претпријатието. Капацитетот на погонот за хидродестилација во подружницата Ш.С.„Малешево“ – Берово, единствен од таков вид во јавното претпријатие, според техничко-технолошките можности се движи од 7.000 до 10.000 кгр. етерични масла, во зависност од суровината која се преработува. Искористувањето на овие производи во минатото се одвивало преку смоларење, како едно од најчестите, но оваа активност економски била неисплатлива, бидејќи борот се уште не бил често застапена култура, па затоа било оценето дека треба да се фаворизира неговото проширување на шумските стебла. Во текот на развојот на претпријатието се изградени повеќе погони заради целосно искористување на другите шумски производи, како што се трушница, погон за хидродестилација и сушара. Во современо изградена трушница се произведува квалитетен генетски семенски материјал од поголем број на шумски видови, капацитетот на трушницата е 250 до 300 тони суровина или 5 до 7 тони семенски материјал. Во погонот за хидродестилација по пат на хидродестилација се добиваат етерични масла од смрека, ајдучка трева позната и како бела рада, од црн бор, бел бор, нане, мајчина душичка, борова смола, камилица и др. Маслата како полупроизводи наоѓаат своја примена во хемиската и фармацевтската индустрија. Во современата сушара се сушат голем број лековити и ароматични растенија, шумски плодови, габи и друго, а се добиваат производи со висок квалитет. Годишниот капацитет на сушарата е од 150 до 200 тони.

Јавното Претпријатие „Национални шуми“ во 2013 година го постави одржливиот систем за користење на други шумски производи и заштита на биодиверзитетот во животната средина, со цел да одговори на обврските и барањата поставени во меѓународните регулативи, но и во домашните законски прописи кои се однесуваат на оваа област. Тоа се законските обврски содржани во “Законот за шуми“, член 72 и “Правилникот за видовите на други шумски производи и начинот на користење и собирање на други шумски производи“, како и “Законот за природа“ и правилниците кои произлегуваат од него.

Во Април 2013 година Управниот Одбор на “Национални шуми“ ги усвои сите потребни законски прописи – Правилници од областа на користење на други шумски производи, и истите се објавени јавно на веб-страницата на “Национални Шуми“ (www.mkdsumi.com.mk). Известени се сите институции и организации, а посебно фирмите-правни лица кои се бават со откуп на други шумски производи.

Според наведените Правилници за други шумски производи, сите физички лица и правни лица-откупувачи мора да бидат регистрирани и имаат годишни „Дозволи за собирање на други шумски производи“ за собирачи, а правните лица – откупувачи се регистрираат преку “Договор за отстапување на собирање и откуп на други шумски производи преку откупни пунктови со надоместок“.

Пријавувањето и регистрацијата се врши во сите 30 Подружници на ЈП “Национални шуми“, каде истовремено се добиваат и детални информации за целокупниот ситем на одржливо користење, негова контрола и законски обврски на сите учесници во оваа област.